Nieuws:

Verbindend leiderschap

23-09-2011


De verbinders: Lubbers, Cohen en Wijffels
In een tijd waarin organisaties wel moeten samenwerken om complexe problemen op te lossen is het van belang om partijen met verschillende belangen tot elkaar te brengen. Grote 'verbindende leiders' zoals Lubbers, Cohen, Wijffels, Wijers, Alders en Rinnooy Kan kunnen dat. Wat is hun geheim? 

In ons Poldermodel is samenwerken van levensbelang. En dat lijkt het steeds meer te worden. In de politiek zijn allianties noodzakelijk en zonder gedoogsteun hadden we niet eens een kabinet. Maar ook diverse organisaties en overheidsorganen moeten de handen ineenslaan om de complexe vraagstukken van deze tijd op te lossen.

Daarvoor is het nodig om meerdere partijen met tegengestelde meningen en belangen constructief te laten samenwerken. Hiërarchisch leiderschap is in zo'n geval vaak niet voldoende. Verbindend leiderschap is dan het toverwoord. Draagvlak en daadkracht zijn twee essentiële punten hierbij: ondersteunen én zaken voor elkaar krijgen.

Maar wat houdt verbindend leiderschap verder in? Om dit onderwerp te verkennen interviewden Edwin Kaats en Wilfrid Opheij de 'bestuurlijke routiniers' Hans Alders, Job Cohen, Ruud Lubbers, Alexander Rinnooy Kan, Hans Wijers en Herman Wijffels over hun handelingsrepertoire in het smeden van allianties. 
 
Uit de gesprekken werden tien geboden voor 'verbinders' gedestilleerd:

  1. Focus op gezamenlijkheid: richt je op gemeenschappelijke belangen in plaats van tegengestelde standpunten.
  2. Sta boven de partijen: integriteit en dossierkennis zijn belangrijk. Zonder eigen opvattingen opereren hoeft niet, maar je opvattingen staan wel ten dienste van het proces.
  3. Expliciteer de belangen van partijen: luisteren is essentieel om impliciete zaken naar boven te krijgen.
  4. Gebruik complexiteit en dynamiek om verschillende thema's met elkaar te verbinden.
  5. Authenticiteit bevordert samenwerking: echtheid zorgt voor onderling vertrouwen.
  6. Echte persoonlijke gesprekken zijn belangrijk om vertrouwen te creëren (bedrogen worden is funest).
  7. Creëer onderhandelings- en speelruimte. Voorbeeld: laat partijen elkaar helpen om hun achterban te overtuigen van een akkoord.
  8. Richt je ook op de inhoud (en niet alleen op het proces).
  9. Leg de nadruk op het belang van verbinden. Verbinden is niet alleen een middel om iets te bereiken, maar ook een doel omdat partijen hierdoor later ook beter zullen samenwerken.
  10. Samenwerken hoeft niet altijd. Soms is hiërarchisch leiderschap gewoon nodig.

Dit volledige artikel is als pdf te downloaden vanaf de website van Twynstra Gudde waar Wilfrid Opheij werkt (klik op MO20110104vermogentotverbinden midden op de pagina).
 

E. Kaats & W. Opheij, Over 'vermogen tot verbinden' gesproken. M&O, 2011, No. 1, p. 51-68.